Cải cách TTHC: Cắt giảm 2.406 ngày, tiết kiệm gần 300 tỷ đồng cho doanh nghiệp

Đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp phân quyền là bước đi chiến lược nhằm giảm chi phí tuân thủ, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý để tạo môi trường kinh doanh thông thoáng cho doanh nghiệp.

Vừa qua, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã chủ trì Hội đồng thẩm định độc lập để rà soát dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về phân quyền, phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) cũng như điều kiện kinh doanh (ĐKKD). Đây được xem là một cuộc “tổng rà soát” quy mô lớn, tác động trực tiếp đến vận hành của hàng loạt bộ ngành và hàng triệu doanh nghiệp trên cả nước.

Tầm nhìn chiến lược từ Nghị quyết phân quyền, phân cấp

Dự thảo Nghị quyết lần này không chỉ đơn thuần là việc bớt đi một vài loại giấy tờ, mà là một cơ chế đặc biệt để xử lý những vướng mắc pháp lý kéo dài. Căn cứ theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội, Chính phủ tập trung vào những quy định đang tạo ra “gánh nặng chi phí tuân thủ” cho xã hội.

Phạm vi điều chỉnh bao quát rất rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực trọng yếu từ Công an, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, đến Y tế, Giáo dục và Đào tạo. Việc áp dụng cơ chế đặc biệt này cho phép Chính phủ xử lý nhanh các nút thắt mà nếu đi theo quy trình sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) thông thường sẽ mất rất nhiều thời gian, thậm chí là nhiều năm.

Những con số “biết nói” về hiệu quả cắt giảm TTHC và ĐKKD

Điểm nhấn của dự thảo nằm ở những con số định lượng cụ thể, cho thấy quyết tâm cải cách triệt để của Chính phủ. Thay vì những lời hứa chung chung, dự thảo đưa ra các mục tiêu đo lường được:

• Về thủ tục: Điều chỉnh nội dung phân quyền cho 20 TTHC quan trọng.
• Về điều kiện kinh doanh: Loại bỏ hoàn toàn 283 ĐKKD. Trong đó, lĩnh vực Công Thương chiếm tỷ trọng lớn nhất với 198 ĐKKD bị bãi bỏ, tiếp theo là Y tế (40) và Văn hóa, Thể thao và Du lịch (23).
• Về nguồn lực: Ước tính cắt giảm được 2.406 ngày chờ đợi, tương đương với việc tiết kiệm cho xã hội hơn 298.316 triệu đồng chi phí tuân thủ.

Để đạt được kết quả này, một khối lượng công việc khổng lồ đã được triển khai khi phải rà soát và dự kiến sửa đổi tới 87 văn bản pháp luật, bao gồm 28 Luật, 36 Nghị định và 21 Thông tư.

Giải quyết bài toán “điểm nghẽn” pháp lý: Tại sao phải dùng Nghị quyết?

Một câu hỏi đặt ra là tại sao không sửa trực tiếp các Luật hay Nghị định? Thực tế, hệ thống pháp luật hiện nay có sự chồng chéo giữa 42 luật và 66 nghị định. Nếu chờ đợi quy trình sửa đổi tuần tự, các doanh nghiệp sẽ tiếp tục bị kìm hãm bởi những quy định lỗi thời.

Việc ban hành Nghị quyết của Chính phủ đóng vai trò như một “làn đường ưu tiên”, giúp tháo gỡ ngay lập tức các điểm nghẽn cấp bách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương. Điều này chuyển dịch tư duy quản lý từ “kiểm soát” sang “phục vụ và kiến tạo”.

Đảm bảo tính khả thi và an toàn trong quản lý nhà nước

Tuy nhiên, cải cách không có nghĩa là buông lỏng. Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã chỉ đạo rất kỹ lưỡng về việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất. Các nguyên tắc cốt lõi được nhấn mạnh bao gồm:

1. Không tạo khoảng trống pháp lý: Việc bãi bỏ ĐKKD phải đi đôi với việc duy trì hiệu lực quản lý nhà nước, không để xảy ra tình trạng mất kiểm soát.
2. Tuân thủ nghiêm ngặt phạm vi: Tuyệt đối không đưa các nội dung về quyền con người, xử phạt vi phạm hành chính vào Nghị quyết này để tránh sai sót pháp lý.
3. Đồng bộ và thực chất: Việc lồng ghép thủ tục phải được xác định là “đơn giản hóa” thay vì “bãi bỏ” hình thức, tránh việc chỉ thay đổi tên gọi mà quy trình vẫn rườm rà.
4. An ninh quốc gia: Rà soát kỹ tính tương thích với điều ước quốc tế và các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự.

Góc nhìn chuyên gia: Bước ngoặt cho môi trường kinh doanh

Việc cắt giảm hơn 2.400 ngày làm thủ tục là một con số khổng lồ nếu nhìn dưới góc độ chi phí cơ hội của doanh nghiệp. Trong kinh doanh, thời gian chính là tiền bạc. Khi rào cản gia nhập thị trường (ĐKKD) giảm xuống, tính cạnh tranh sẽ tăng lên, từ đó thúc đẩy chất lượng dịch vụ và sản phẩm.

Tuy nhiên, để Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng nhất là sự đồng bộ trong thực thi tại cấp cơ sở. Nếu văn bản cấp trên đã phân quyền nhưng cán bộ cấp dưới vẫn giữ tư duy “xin - cho”, thì mọi nỗ lực cải cách sẽ trở nên vô nghĩa.

Theo bạn, thủ tục hành chính nào hiện nay đang là “điểm nghẽn” lớn nhất đối với doanh nghiệp Việt Nam? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi kiến nghị để cùng đóng góp cho môi trường kinh doanh minh bạch hơn!