Garmex Sài Gòn: Từ đế chế dệt may nghìn tỷ đến "phao cứu sinh" pickleball

Garmex Sài Gòn, từng là một “ông lớn” trong ngành dệt may với doanh thu nghìn tỷ, hiện đang đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng khi phải dựa vào nguồn thu từ sân pickleball để duy trì.

Câu chuyện của Công ty cổ phần Garmex Sài Gòn (mã chứng khoán: GMC) không chỉ là một báo cáo tài chính ảm đạm, mà còn là một ví dụ điển hình về sự tổn thương của các doanh nghiệp sản xuất trước những biến động khốc liệt của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cú rơi tự do của một “đế chế” dệt may

Từ đỉnh cao nghìn tỷ đến chuỗi thua lỗ kéo dài

Nhìn lại lịch sử hơn 20 năm hoạt động, Garmex Sài Gòn từng là niềm tự hào của ngành may mặc TP.HCM. Ở thời kỳ hoàng kim, doanh nghiệp này vận hành với quy mô khổng lồ lên tới hơn 4.000 công nhân, ghi nhận doanh thu hàng năm chạm mốc nghìn tỷ đồng và lợi nhuận ròng hàng trăm tỷ đồng. Tuy nhiên, bức tranh hiện tại lại đối lập hoàn toàn.

Báo cáo tài chính quý I cho thấy một thực trạng nghiệt ngã: doanh thu chỉ đạt khoảng 420 triệu đồng. Nếu so với con số hàng trăm tỷ đồng mỗi quý trước đây, mức sụt giảm này gần như là một sự sụp đổ về mặt vận hành. Kết quả là doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận khoản lỗ sau thuế khoảng 5,7 tỷ đồng, nối dài chuỗi 15 quý thua lỗ liên tiếp kể từ quý III/2022.

Hệ lụy từ đứt gãy chuỗi cung ứng và “hiệu ứng domino”

Nguyên nhân dẫn đến sự suy thoái này không đơn thuần chỉ vì đại dịch Covid-19. Theo phân tích chuyên sâu, Garmex đã rơi vào một “cú sốc” kép. Đầu tiên là sự sụt giảm đơn hàng chung của toàn ngành, sau đó là tác động dây chuyền từ đối tác chiến lược Gilimex.

Khi Amazon Robotics LLC đột ngột cắt giảm sản lượng với Gilimex, Garmex Sài Gòn – với tư cách là đối tác liên kết – đã bị kéo theo vòng xoáy khủng hoảng. Việc đầu tư quá mức vào cơ sở vật chất và hàng tồn kho trong khi đơn hàng bị triệt tiêu đã khiến doanh thu năm 2022 sụt giảm tới 93%. Đây là bài học đắt giá về rủi ro khi doanh nghiệp quá phụ thuộc vào một vài đối tác lớn mà thiếu phương án đa dạng hóa tệp khách hàng.

Nghịch lý “sống sót”: Khi sân pickleball trở thành nguồn thu chính

Khi mảng sản xuất may mặc cốt lõi gần như tê liệt, Garmex Sài Gòn buộc phải tìm đến những nguồn thu phụ trợ để duy trì sự tồn tại. Điều bất ngờ là “phao cứu sinh” lúc này lại đến từ xu hướng thể thao mới: Pickleball.

Con số biết nói từ mảng cho thuê mặt bằng

Thông qua hợp tác với Công ty cổ phần VinaPrint, Garmex đã chuyển đổi một phần diện tích đất quản lý (từ 1.000m2 đến 3.000m2) để kinh doanh sân pickleball và giáo dục thể thao. Kết quả là:

• Doanh thu bình quân: Thu về hơn 3 triệu đồng mỗi ngày.
• Tỷ trọng đóng góp: Trong quý I, nguồn thu từ VinaPrint đạt 277 triệu đồng, chiếm phần lớn tổng doanh thu của toàn công ty.

Việc một doanh nghiệp dệt may nghìn tỷ nay phải “sống nhờ” vào việc cho thuê sân thể thao là một nghịch lý buồn, nhưng đồng thời cũng cho thấy nỗ lực tận dụng tài sản cố định để tạo dòng tiền ngắn hạn trong bối cảnh tuyệt vọng.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về quản trị rủi ro và tái cơ cấu

Nhìn từ trường hợp của Garmex Sài Gòn, có ba bài học quản trị then chốt mà các doanh nghiệp sản xuất cần lưu ý:

1. Đa dạng hóa chuỗi cung ứng: Việc quá phụ thuộc vào một đối tác lớn (như trường hợp Gilimex và Amazon) tạo ra rủi ro hệ thống. Khi mắt xích chính đứt gãy, toàn bộ hệ thống phía sau sẽ sụp đổ.
2. Quản trị hàng tồn kho linh hoạt: Đầu tư cơ sở vật chất dựa trên dự báo đơn hàng mà không có kịch bản dự phòng là một sai lầm chết người trong môi trường kinh doanh biến động.
3. Chiến lược chuyển đổi mô hình (Pivot): Garmex đang thực hiện bước “pivot” cưỡng ép từ sản xuất sang dịch vụ cho thuê mặt bằng. Tuy nhiên, để hồi sinh, doanh nghiệp cần một chiến lược tái cơ cấu toàn diện hơn là chỉ dựa vào các nguồn thu phụ trợ.

Hiện tại, kế hoạch của Garmex là đẩy mạnh khai thác mặt bằng và thanh lý tài sản không sử dụng để bổ sung vốn. Đây là bước đi cần thiết nhưng liệu có đủ để vực dậy một “đại gia” đã kiệt quệ sau 15 quý thua lỗ?

Theo bạn, liệu việc chuyển hướng sang cho thuê mặt bằng là giải pháp bền vững hay chỉ là biện pháp trì hoãn sự sụp đổ của các doanh nghiệp sản xuất truyền thống? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận.